Batıda “Arap Baharı” olarak adlandırılan Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerindeki ayaklanmalar seçimlerle sonuçlanmaya devam ediyor. İlk olarak Tunus’ta yapılan seçimlerde yüzde 41,5 oyla zafer kazanan ve İslami kimliğiyle ön plana çıkan En Nahda Partisinin ardından şimdi de Müslüman Kardeşler’in Mısır’daki seçim zaferi hem Batı’yı hem de bölgede giderek yalnızlaşan İsrail’i rahatsız etti.

Devrik diktatörü Hüsnü Mübarek zamanında olduğu gibi, Müslüman Kardeşler’in seçim zaferiyle artık Mısır’ın yanında yer almayacağını gören İsrail’in bu sıkıntısını yüksek sesle de ifade edilmeye başladı. İsrail Savunma Bakanı Ehud Barak, Mısır’da yapılan seçimlerde Müslüman Kardeşler’in yakaladığı zaferi “çok rahatsız edici” bir durum olarak değerlendirdi.

İSRAİL KABUL ETMESE DE MISIR’I KAYBETTİ

İsrail’in Mübarek rejimi sonrası Mısır ile ilişkilerinin bozulmayacağına inanan ve hatta “Mısır, Türkiye’ye uyup İsrail’e sırtını dönmez” şeklinde demeçler veren İsrailli tarihçi Ehud Toledano’nun bu görüşü İsrail Savunma Bakanı Barak’ın “Müslüman Kardeşler” rahatsızlığını dile getirmesiyle çürütülmüş oldu. Tarihçi Toledano, İsrail’in bir dost kaybettiğini ise kabul etti. Çünkü İsrail, diktatör yönetimindeki Mısır’ın hem iç hem dış politikasını yönlendirebiliyor ve Mısır da bölgede İsrail’in Hamas’a karşı uyguladığı siyasi ve ekonomik yaptırımlara destek vererek İsrail’in savunuculuğunu üstleniyordu.

DEMOKRATİK SEÇİM RAHATSIZ ETTİ

Tunus’ta gerçekleşen seçimlerde yüzde 41,5 oyla zafer kazanan En Nahda Partisi’nin İslami bir kimliğe sahip olması Batı’yı rahatsız etmişti. Batı halk ayaklanmalarına destek verse de Gannuşi liderliğindeki En Nahda Partisinin bundan sonraki tutumunun nasıl olacağı konusunda kuşkucu ve sorgulayıcı bir tutum sergilemeye devam ediyor. Tunus’un ardından Mısır’da yapılan seçimlerde de Müslüman Kardeşler cemaati tarafından kurulan Özgürlük ve Adalet Partisinin geçerli oyların yüzde 36.6’sını alarak kazandığı zafer de hem Batı ülkelerinde hem de İsrail’de büyük rahatsızlığa neden oldu. 2010 yılında Tunus, 2011 yılında da Mısır ve Ürdün’de düzenlenen protesto gösterilerinde önemli bir rol üstlenen Müslüman Kardeşler’in bu zaferi bekleniyordu.

EN NAHDA VE MÜSLÜMAN KARDEŞLERİN İŞİ ZOR

Büyük bir halk desteği kazanan En Nahda Partisi ve Müslüman Kardeşler’i bundan sonraki dönemde zor günler bekliyor. Üzerindeki kuşkular nedeniyle bir meşruiyet sorunu yaşayan En Nahda Partisi aynı zamanda ekonomik, politik ve toplumsal açıdan yıkılmış bir ülkeyi yeniden ayağa kaldırmaya çalışacak. Uzmanlar, En Nahda’nın bundan sonraki süreçte halkın taleplerini karşılamadığı takdirde kazandığı zaferin mutluluğunu uzun süre yaşayamayacağına dikkat çekti. Müslüman Kardeşler’in ise seçimlerin hemen ardından ortaya atılan “dış yardım” iddiaları ile başı dertte. Liberal Parti Lideri Necip Saviris seçimlerin ilk aşamasını galibi Müslüman Kardeşler’in Hürriyet ve Adalet Partisi ile ikincisi Selefi Nur Partisi’nin “ABD, Suudi Arabistan ve Katar’dan maddi yardım aldığını” iddia etti. Bu iddia nedeniyle seçim zaferi mutluluğunu yaşayamayan Müslüman Kardeşler, konuyu yargıya taşıyacağını açıkladı.

GÜRİŞ İnşaat ve Mühendislik, Suriye’de işletmede olan iki çimento üretim sistemini durdurduğunu açıkladı. Suriye’nin Haseki kentinde yer alan “Çimento Öğütme ve Torbalama Sistemi” işi ile Rakka’de yer alan “Çimento Üretim ve Torbalama Sistemi” işini durdurduklarını açıkladı.

GÜRİŞ’ten alınan bilgiye göre firma aynı zamanda Rakka’da tam kapsamlı bir çimento tesisi kurmayı planlıyordu. Ancak yaşanan son gelişmeler nedeniyle firma bu yatırım planını askıya aldığını açıkladı. Suriye’de durumun normale dönmesiyle birlikte bu planlarını hayata geçireceklerini açıklayan Firma yetkilisi, ayrıca işletmede olan ancak durdurdukları iki projelerine de süreç sonunda devam edeceklerini duyurdu.
Yetkili, firmalarının bu durumdan kaynaklanan bir zarar uğramadığını da sözlerine ekledi.

İİT’den bir yetkili Suriye tarafına da Dışişleri Bakanları toplantısına katılmaları için davette bulunduklarını bu kapsamda Suriye Dışişleri Bakan Yardımcısı’nın toplantıya geleceğini aynı zamanda Dışişleri Bakanı Velid Muallim’in de toplantıya katılmasını beklediklerini ifade etti. Bu toplantılara gündemde olan ülkenin yetkililerinin de çağrıldığını ifade eden yetkili, daha önce farklı zamanlarda Mısır ve Libya gündemiyle toplanan İİT’nin bu ülkelere de davet gönderdiğini ve ülke yetkililerinin de toplantılara katıldığını açıkladı. Yetkili, Suriye’nin de bu toplantıya katılması gerektiğini olması gerekenin de bu olduğunu söyledi.

Suriye gündemiyle Suudi Arabistan’ın Cidde kenti’nde toplanacak olan Yürütme Kurulu toplantısında sivillere yönelik şiddetin sona erdirilmesi istenecek. Aynı toplantıda Türkiye’ye geliş yolunda saldırıya uğrayan Türk hacılarının da gündeme geleceği açıklandı.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun geçtiğimiz gün Dışişleri Konutu’nda gerçekleştirdiği “Suriye’ye yaptırımlar” konulu zirvenin ardından yaptırımların hangi alanlarda olacağı büyük merak konusu oldu. Suriye’nin toplam ihracatında en yüksek oranlara sahip olan Arap Birliği ve Avrupa Birliği’nin aldığı yaptırım kararlarının ardından Suriye’nin ticaret ortakları arasında önemli bir yere sahip olan Türkiye’nin hangi alanlarda bu ülkeye yaptırım uygulayacağı daha da önem kazandı.

Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu’nun geçtiğimiz gün Dışişler Konutu’nda
gerçekleştirdiği “Suriye’ye yaptırımlar” konulu zirvenin ardından yaptırımların
hangi alanlarda olacağı büyük merak konusu oldu. Suriye’nin toplam
ihracatında Arap ülkelerinin oranının yüzde 53, AB ülkelerinin payının ise
yaklaşık yüzde 30 olduğu tahmin ediliyor. AB’ye yapılan ihracatın yaklaşık
yüzde 88’ini petrol ürünleri oluşturmaktadır. İki aktörün de yaptırım
uygulaması ile Suriye’nin yaklaşık yüzde 60’lık bir ihraç piyasasını kaybettiği
görülmektedir. Bu nedenle, Suriye’nin ticaret ortakları arasında yer alan
Türkiye’nin hangi alanlarda yaptırım uygulayacağı büyük önem arz ediyor.

EKONOMİK YAPTIRIM SİNYALİ

Türkiye İhracat Birliği’nin verilerine göre Türkiye’nin Suriye’ye ihracatının
Eylül ayında 144 milyon dolar iken Ekim ayında 138 milyon dolara düştüğü
görüldü. Ekonomi Bakanı Zafer Çağlayan da Suriye’de yaşanan gelişmeler
neticesinde Türkiye için önemli bir ticaret ortağı olan ülke ile ticaret
oranlarında çok büyük bir düşüşün gerçekleşmediğini ancak yaşanan
gelişmelere bağlı olarak farklı adımların da atılacağı sinyalini şu sözlerle
vermişti:
“Suriye, Türkiye’nin iyi bir ticari partneri. Suriye, aynı zamanda Türkiye için
bir geçiş güzergahı. Ama tüm bunlara rağmen hiçbir şey alternatifsiz değil, her
şeyin bir alternatifi var. Hatırlayın, Mısır’da olaylar başladığında önce
ticaretimiz geri gitmişti, sonra tekrar toparlandı. Şu anda Suriye ile olan
ticaretimize geçen yılın aynı dönemine göre baktığımız zaman yüzde 7′lik bir
azalma var. Bu çok dramatik bir azalma değil, oldukça küçük bir azalmadır ve
onun da çeşitli sebepleri var”

SURİYE SINIRINDAKİ ŞİRKETLER TEHLİKEDE

Türkiye’den Suriye’ye gerçekleştirilen yatırımların duracağının konuşulduğu şu günlerde, Rakka’da Güriş tarafından kurulan çimento fabrikası ve Asi nehri
üzerindeki 280 milyon euroluk yatırımların da durmasının gündemde olduğu
iddia ediliyor. ORSAM Ortadoğu Uzmanı Veysel Ayhan, bu konu hakkında bir
analiz yayınlayarak, Suriye’ye uygulanacak yaptırımların olası etkilerine
değindi. Türkiye’den Suriye’ye gerçekleştirilen yatırımların duracağı şeklinde
iddiaların da gündemde olduğunu belirten Ayhan, günde yaklaşık 1000 tırın
Türkiye’den Suriye’ye geçiş yaptığını ve bunların bir kısmının Suriye’de
kalırken önemli bir kısmının ise Ortadoğu ve Uzak Doğu pazarına mal
taşıdığına dikkat çekti. Ayhan, transit geçişlerde yaşanacak sorunlardan dolayı
Suriye güzergahının kapanması riskinin başta Gaziantep olmak üzere sınır
bölgesindeki şirketleri olumsuz etkileyeceğine de değindi.

TÜRKİYE VE ARAP BİRLİĞİ ORTAK ÇALIŞMALI

Suriye Ulusal Konseyi veya buna benzer muhalefet hareketlerinin Beşşar Esad
sonrası döneme ilişkin planlarını net ve açık bir şekilde ortaya koyması için
Türkiye ve Arap Birliği’nin birlikte çalışması gerektiğini belirten Ayhan,
“Suriyeli Hıristiyanlar, Dürziler, Aleviler, Şiiler, İsmailliler ve Kürtlerin Beşşar
Esad sonrasına dönemde de güvenli bir şekilde Suriye’de yaşayacaklarına ve
temel hak ve hürriyetlerinin anayasal anlamda ve bölgesel devletleri
tarafından garanti altına alınacağı noktasında ikna edilmeleri gerekmektedir.
17 Marttan bu yana henüz söz konusu gruplara yönelik kapsamlı bir proje
ortaya atılmadığı gibi, bunların can ve mal güvenliklerinin korunacağına ve
siyasal sistem içerisinde kendilerine yer verileceği yönünde güçlü mesajlar
verilmemiştir. Tüm bunlar doğal olarak, Beşşar Esad’ın yaptırım kararlarına
rağmen direnebileceğini göstermektedir. Sorunun askeri bir müdahaleye ve iç
savaşa varmadan çözülebilmesi için bölge ülkelerinin demokratik ve seküler
bir Suriye konusunda ortak çalışma yürüterek, Suriye muhalefetini gerçekten
tüm kesimleri kapsayacak şekilde örgütlemesi gerekmektedir. Aksi takdirde,
Suriye toplumunun belirli bir bölümüne dayanan muhalefetin rejimi devirmekle birlikte ülkeye istikrar getirmesi mümkün olamayacaktır” diye konuştu.

KÜRT MUHALEFETİ DAHA ÇOK TARAFTAR BULACAK

USAK terör uzmanı Prof. Dr. İhsan Bal, Kürt sokağının nabzını tuttuğu analizde “PKK şiddetine karşı cılız bir şekilde başlayıp, hızla yükselen Kürt muhalefetinin ana söylemi, Kürt sokağında yarattığı heyecana bakılırsa çok daha fazla taraftar bulacağa benziyor” dedi. Prof. Dr. Bal, “Benim adıma öldürme!” sloganıyla PKK şiddetine karşı kendini bu yolla ifade etmeyi tercih eden Kürt sivil muhalefetinin kurduğu internet sitesinin bir günde 50 bin imza toplamasını büyük bir başarı olarak değerlendirdi.

KÜRT SOKAĞININ YENİ ADRESİ STK’LAR

Bal, 12 Eylül referandumu sonrasında PKK ve BDP’nin boykot kararına karşı duran, yaşanan terör eylemlerini yüksek bir ses tonuyla kınayan ve son günlerde de birleşerek kepek kapatma zorbalığına karşı bir açıklama yayınlanan Sivil Toplum Kuruluşlarını “Kürt sokağının yeni adresi” olarak tanımladı. Bal bu STK’ların, masumları katleden bir örgütün ve onun yanında durmaktan çekinmeyen bir siyasi partinin barış ve insan hakları söylemlerinden çok daha gerçekçi ve dürüst bulduğunu söyledi. Bal, “Eylem ile söylem örtüşüyor; iki yüzlülük ve artniyet ortadan kalkıyor ise o hareketin başarılı olması sadece zamana bağlıdır. Dolayısıyla Kürt sokağının nabzını her geçen gün daha iyi tutan Kürt aydınları, sivil toplumu ve iş çevreleri PKK’ya karşı gerçek bir Kürt muhalefeti olma yolunda hızla ilerliyor” diye konuştu.

USAK İran uzmanı Arzu Celalifer Ekinci, 8 Kasım 2011 tarihinde yayınlanan ve dünya kamuoyunda büyük ses getiren Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı’nın (UAEA) İran’ın nükleer çalışmalarıyla ilgili yayınladığı raporun muhtemel sonuçlarını farklı açılardan değerlendirdi.

Ekinci, İran’ın nükleer programının “askeri bir boyutunun olabileceğine” dair bir ifadeye ilk defa raporda yer verildiğine dikkat çekiyor ancak UAEA’nın, İran’ın hâlihazırda nükleer silah geliştirmeyi hedefleyen aktif bir programa sahip olduğu sonucuna varmadığının da altını çiziyor. ABD, İsrail ve İngiltere’den oluşan bir üçlü ittifakın, İran nükleer tesislerine yönelik askeri bir harekât yapacağı söylemleri gündemde yerini almışken Ekinci, İran konusunda henüz kaçırılmamış fırsatların olduğunun altını çizdi.

BATININ İKİ FARKLI SEÇENEĞİ VAR

ABD’nin 1950’li ve 60’lı yıllarda Çin’e, Soğuk Savaş döneminde de Sovyetler Birliği’ne uyguladığı “hem çevrele hem müzakere et” stratejisini hatırlatan Ekinci, “Zira masada henüz yeniden canlandırılabilecek bir “Takas Modeli”miz mevcut ve İran daha geçtiğimiz ay bu konuyu yeniden görüşebileceğini açıkladı. Şimdi Batı’nın iki farklı seçeneği mevcut: ya krizi avantaja dönüştürmek için elde var olan seçenekleri yeniden müzakere eder veya daha yapıcı fikirler ortaya atar, ya da istenmeyen yolları deneyerek İran’ın motivasyonunu kamçılar ve günün sonunda kaçınılan sonuçla karşı karşıya kalır” diye konuştu. Ekinci, hem iç politika hem de dış politika aracı olarak İran’ın kullandığı bu kadar güçlü bir kartı kolay kolay kaybetmeyeceğini de sözlerine ekledi. Ekinci yayınladığı analizde bundan sonra ne olacak sorusuna krizin başından itibaren biri sıklıkla uygulanan diğeri ise sürekli olarak tartışılan iki seçeneği gözden geçirerek cevap vermenin doğru olacağını ifade etti. Bu seçeneklerden ilki tabii ki askeri müdahale. Ekinci, askeri bir müdahalenin zaten istikrarsız olan bölgeyi daha da istikrarsızlaştıracağı, İran’daki tüm kampları aynı hedef etrafında bir araya getireceği, global ekonomi üzerinde ciddi olumsuz etkiler bırakacağı ve en önemlisi İran İslam Cumhuriyeti’nin nükleer program konusundaki motivasyonunu arttıracağı, hatta kırmızı çizgiyi geçmesine dahi sebep olabileceğini söyledi. İkinci bir seçenek olan ve hâlihazırda uygulanmakta olan ekonomik yaptırımlara bir yenisinin daha eklenmesi ise Ekinci şöyle değerlendirdi: “Nükleer program konusunda son sözü söyleme yetkisine sahip olanlardan ziyade sivil halkı zor durumda bırakacağı ve nükleer programın gidişatını pek de fazla etkilemeyeceği belirtilebilir. Zira petrol gelirinin olduğu bir yerde yaptırımların istenilen etkiyi bırakması güçleşir.”

Kendi halkına yönelik sert muamelesini durdurması yönündeki tüm çağrılara olumsuz cevap veren Suriye için B planı devreye sokuldu. Türkiye’nin diplomatik girişimlerini bir zaman kazanma aracı olarak gören ve Arap Birliği’nin ilk girişimine olumsuz yanıt veren ikinci girişimini de kabul etmesine rağmen şartlara riayet etmeyen Suriye için ekonomik önlemler gündemde.

EKONOMİK ÖNLEMLER GÜNDEMDE

8 aydır ülkesinde çıkan ayaklanmayı şiddet kullanarak bastırmaya çalışan
Suriye, Arap Birliği’nin sunduğu son şansı da değerlendiremedi ve Suriye için
artık B planına geçildi. Arap Birliği son olarak Suriye’de Esad yönetimine
ülkeye gözlemci gönderme teklifinde bulunmuştu. Ancak Suriye bu öneriyi ilk
başta prensipte kabul etti, daha sonra ise Birlik’in Şam’a 500 gözlemci
göndermesi önerisinde değişiklik talep etti. Arap Birliği ise kendisine son bir
şans tanıdığı Suriye’nin değişiklik önerisini, söz konusu değişikliklerin planın
esasını değiştiriyor olması nedeniyle reddettiğini açıkladı. Dışişleri Bakanı
Ahmet Davutoğlu geçtiğimiz günlerde yaptığı bir açıklamada, Arap Birliği’nin
göndereceği gözlemcileri Esad yönetiminin kabul etmemesi durumunda, birliğin
ekonomi bakanlarının ‘Türkiye’nin de katılımıyla’ toplanacağını ve artık
Suriye’ye karşı ‘ekonomik önlemler’ planlanacağını duyurmuştu. Şimdi
elindeki son fırsatı da değerlendiremeyen Suriye için “ekonomik önlemler”
gündemde.

SAVAŞ ÇIĞIRTKANLARI HEZİMETE UĞRADI

Bölgede savaş çığırtkanlıkları yapanlar ve Türkiye’yi bu konuda ön plana
sürmeyi planlayanlar açısından da Türkiye’nin itidalli bir Suriye politikası
izlemesi büyük bir hezimet oldu. Çünkü Türkiye, Arap Birliği ile ortak hareket
ederek, bölgedeki Suriye konusundaki sorumluluklarını paylaşmış oldu.
Geçtiğimiz günlerde Türk yetkililerin ve dün de Cumhurbaşkanı Abdullah
Gül’ün “Arap Birliği’nin aldığı kararları biz de güçlü bir şekilde destekliyoruz”
şeklindeki açıklamaları Arap Birliği ile Suriye konusunda bundan sonraki
süreçte de birlikte hareket edileceğinin sinyallerini verdi.

ASKERİ MÜDAHALEYE SICAK BAKILMIYOR

Türkiye, her fırsatta kendi sınırında Suriye’ye yönelik bir askeri müdahaleyi
desteklemeyeceğini söylese de son günlerde askeri müdahale senaryoları da
konuşuluyor. Konuşulan bu senaryolar arasında “sınıra yönelik büyük bir göç
dalgası olması” ve Suriye rejiminin Halep ya da Şam’da katliam yapması” gibi
durumlar yer alıyor. Sınıra yönelik büyük bir göç dalgası olması durumunda
BM Güvenlik Konseyi kararına da ihtiyaç duyulmadan sınırda bir tampon
bölge kurulması düşünülürken, Halep ya da Şam’da katliam yapılması gibi bir
durumda ise kapsamlı bir askeri müdahalenin düşünüldüğü iddia ediliyor.
Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu, bundan sonraki süreçte Suriye’ye yönelik
politikalarını da Esad’ın tavrının belirleyeceğini söyleyerek, net bir açıklamada
bulunmamıştı.

“SURİYE İZLEME MASASI” KURULDU

Suriye’de yaşanan şiddet olayları nedeniyle, Ekonomi Bakanlığı işadamları,
ihracatçılar ve nakliye firmalarının Suriye’deki gelişmelere ilişkin sorularını
yanıtlamak ve karşılaştıkları sorunları tespit etmek üzere bir “Suriye İzleme
Masası” oluşturdu. Oluşturulan bu masa sayesinde telefon ve e-posta ile
dolayı işadamları, ihracatçılar ve nakliye firmaları doğrudan bilgi alabilecekler.
Suriye İzleme Masası vasıtasıyla firmalardan gelen bilgiler ilgili birimlere
aktarılacak ve ihracatçılar, işadamları ve nakliye firmalarının yaşanan bu
süreçten mağdur olmaması noktasında gereken tedbirlerin alınmasında
kullanılacak.

Avrupa Birliği ve IMF mali yardım paketini referanduma götürme kararıyla siyaseten intihar ettiği düşünülen Yunanistan Başbakanı Yorgo Papandreu, bu kararından vazgeçti. Referanduma gidildiği takdirde “hayır” çıkacağı aşikar olmasından dolayı Almanya ve Fransa, Yunanistan’a “Referanduma gidersen yeni kredi diliminden tek sent alamazsın” uyarısının bu kararda etkili olduğu öğrenildi. Uzmanlar, bu son durumu “referandum yapma kararının kısa vadede Yunan demokrasisinin Berlin Duvarı’na çarpması” olarak değerlendirdi. 

Ekonomik krizden en fazla etkilenen Euro Bölgesi, uçurumun kenarından dönme planları yapıyor. Bu kapsamda Euro Bölgesinin en zayıf halkası olan Yunanistan’ı iflastan kurtarmak adına Avrupa Birliği ve IMF mali yardım paketi önerildi. Ancak bu yardım paketinin “koşulluluk” maddelerini Yunanistan referanduma götürmek isteyince, Avrupa Birliği ülkeleri özellikle de Almanya’dan büyük tepki gördü. Bu maddeler arasında, Yunanistan’ın daha fazla özelleştirme yapması, devlet memuru sayısını hızla azaltması, belli bir gelirin üzerine daha fazla vergi konulması ve emeklilik primlerinin daha fazla kesilmesi gibi maddeler yer alıyor. Referandum yapılması halinde “hayır” çıkması kesin gözüken bu durum karşısında, her fırsatta “demokrasi” propogandası yapan Almanya ve Fransa, referanduma büyük tepki göstererek, Yunanistan’a referandum yapılması halinde yeni yardım paketinden tek kuruş alamayacağı uyarısında bulundu.

PAPANDREU’NUN SİYASETEN İNTİHARI

USAK AB Araştırmaları Merkezi uzmanı Mustafa Kutlay, AB liderlerinin bugüne kadar tedbir almakta çok geç kaldıklarını belirterek, atılan adımların da sorunu çözmeye yetecek derinlikte olmadığının altını çizdi. Euro bölgesinin gücünün Yunanistan’ın dayanıklılığı üzerinden test edilir hale geldiğine dikkat çeken Kutlay, bunun ardında yatan sebebin de AB’nin kötü kriz yönetme stratejisi olduğunu belirtti. Kutlay, Avrupa Birliği ve IMF mali yardım paketini referanduma götürmek isteyen Papandreu’ya demokrasi arayışının pahalıya patladığını ifade ederek, “Papandreou referandum kararı ile siyaseten intihar etmiş oldu” dedi.

DEMOKRASİ, BERLİN DUVARINA ÇARPTI

Kutlay, “Yunan demokrasisine övgüyle yaklaşan AB’li liderlerin, demokrasiyi kategorik olarak değil ama “şartlar gerektirdiğinde” olumlu bir olgu olarak değerlendirdiklerini göstermesi açısından ise Papandreou’nun çıkışı oldukça öğreticiydi” dedi. Kutlay, bu son durumun Yunan demokrasisinin Berlin Duvarı’na çarpmasına neden olduğunu söyledi.

Arap Dışişleri Bakanlarının 16 Ekim’de yapmış olduğu “şiddeti durdur” çağrısına uymayı reddeden ve hatta eleştiren Suriye Yönetiminin bu çağrıdan 15 gün sonra Arap Birliği ile anlaşmaya vardığını açıklaması büyük dikkat çekti.

Doç. Dr. Veysel Ayhan, Arap Birliği üyelerinin Suriye’ye karşı daha sert önlemleri hayata geçirmek için toplandığı ve NATO tarafından Humus merkezli bir uçuşa yasak bölge uygulamasının tartışılmaya başlandığı günlerde Suriye yönetiminin anlaşmaya varmasını açıklamasını, “uluslararası baskıyı azaltmaya hem de zaman kazanmaya yönelik taktiksek adım” olarak değerlendirdi.

SURİYE ÜZERİNDEKİ BASKILAR ARTTI

Suriye rejimi üzerindeki baskıların arttığını belirten Veysel Ayhan, bu tespitini şu örnekleri vererek destekledi:
“Arap Birliği’nin Suriye halkının korunmasını da içeren somut yaptırımları gündeme getirmesi”
“Rusya Devlet Başkanı Medvedev’in “Suriye yönetimi reformları yapsın aksi durumda iktidarı bıraksın” şeklindeki açıklaması”
“ABD’nin Libya’nın ardından Suriye sorunu ile daha fazla ilgileneceği yönündeki uyarısı”
“NATO Genel Sekreteri Anders Fogh Rasmussen’nin Suriye’nin Libya’da yaşananlardan ders alması gerektiğini ifade etmesi”
“ABD-İran arasında Beşşar Esad sonrası döneme ilişkin pazarlıklar yapıldığı iddialarının uluslararası kamuoyuna yansıması ve üstelik İranlıların henüz söz konusu haberi yalanlamış olmamaları”
“Başbakan Erdoğan’ın en son 1 Kasım 2011’de “Suriye halkı da şu anda o şanlı direnişinin neticesini alacaktır diye düşünüyorum. Gerçek manada demokrasi Suriye’de de kendini gösterecek ve hak, özgürlükler orada da er ya da geç Suriye halkının hakkı olarak kendisi tarafından elde edilecektir” ifadelerini kullanması”

ARAP BİRLİĞİ DIŞ MÜDAHALEYE AÇIK KAPI MI BIRAKIYOR?

Suriye Ulusal Konseyi’nin uluslararası alanda Suriye halkını temsil eden alternatif bir iktidar yapısı olarak her geçen gün aldığı desteğin daha arttığının altını çizen Ayhan, “Son günlerde Beşşar Esad’ın sürekli bir şekilde Suriye’ye karşı düzenlenecek herhangi bir dış müdahalenin bölgeyi bir savaş alanına çevireceğini öne sürmesi de, Arap Birliğinde dış müdahaleye açık kapı bırakacak bazı kararlar üzerinde tartışmaların yürütüldüğünü göstermektedir. Diğer yandan Türkiye’de sürekli bir şekilde Suriye halkının meşru taleplerinin karşılanması dile getirmesi de dikkat çekicidir. Böylelikle bölge ülkelerinin Suriye rejimine karşı alınacak yaptırımlar konusunda işbirliği içinde oldukları düşünülebilir” şeklinde bir değerlendirmede bulundu.

GERİ ADIMLAR, STRATEJİK DEĞİŞİM DEĞİL, TAKTİKSEL BİR ADIM

Suriye rejiminin geri adımlar atmaya zorlandığını belirten Ayhan, “Ancak atılan geri adımların temel amacının rejimi korumak olduğu düşünüldüğünde, yeni politikanın da stratejik bir değişiklikten öteye taktiksel bir adım olduğu ileri sürülebilir” dedi. Ayhan, Esad rejiminin atmaya hazırlandığı uzlaşma adımlarının, hem uluslararası baskıyı azaltmaya hem de zaman kazanmaya yönelik taktiksel adımlar olduğunu savundu.

Türkiye, son birkaç haftadır Van’da yaşanan depremin gölgesinde gerçekleşen terör görüşmeleri kapsamında Kuzey Irak’tan önemli bir konuğunu ağırlayacak. Kuzey Irak Bölgesel Kürt yönetimi Başkanı Mesud Barzani, bugün Türkiye’ye geliyor. Bayram sonrası gelmesi beklenen Barzani, ziyaretini erkene aldı.
İran ziyareti sonrasında PJAK meselesinin bir anlaşma sonucu çözüldüğünü söyleyen Barzani, şimdi ise PKK sorununu çözmeyi hedeflediklerini söylemişti. Barzani’nin bu açıklamalarından yola çıkarak konuyla ilgili bir değerlendirmede bulunan ORSAM Ortadoğu Uzmanı Bilgay Duman, PJAK ile yapılan anlaşmadan bahsedilmesinin bir tesadüf olmadığını ve Kürt yönetiminden üst düzeyde gelen bu açıklamaların bir niyet göstergesi olduğunu savundu. Duman, “Bu noktada Türkiye’yi ziyaret etmesi beklenen Mesut Barzani’nin terör örgütü PKK ile yapılacak bir anlaşmayı somut öneri olarak Türkiye’ye sunması beklenebilir” şeklinde konuştu.

Türkiye, son birkaç haftadır Van’da yaşanan depremin gölgesinde gerçekleşen terör görüşmeleri kapsamında Kuzey Irak’tan önemli bir konuğunu ağırlayacak. Kuzey Irak Bölgesel Kürt Yönetimi Başkanı Mesud Barzani, bugün Türkiye’ye geliyor. Bayram sonrası gelmesi beklenen Barzani, ziyaretini erkene aldı.

OPERASYONLARA DESTEK VERMESİ İSTENECEK

Türk Silahlı Kuvvetleri’nin Kuzey Irak’taki PKK hedeflerini vurmaya başlamasından hemen sonra Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Mesut Barzani’yi Türkiye’ye davet etmişti. Bugün Türkiye’ye gelmesi, Cuma günü Ahmet Davutoğlu ile, Cumartesi günü ise Başbakan Erdoğan ile görüşmesi beklenen Barzani’den sınır ötesi operasyonlara destek vermesi istenecek.

PKK TURUNA İRAN’DAN BAŞLADI

Mesut Barzani, Türkiye ziyareti öncesi PKK ve PJAK konusunda İran’da İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinecad’ın yanı sıra, İran’ın dini lideri Ayetullah Ali Hameney, İran Dışişleri Bakanı Ali Ekber Salihi, İran Milli Güvenlik Yüksek Konseyi Sekreteri Said Celili ve İran Parlamentosu Sözcüsü Ali Laricani ile temaslarda bulundu. PJAK’tan kurtulan İran’ın, görüşmeler sırasında Barzani’den terör örgütünden temizlenen bölgeleri kontrol altına almasını istediği öğrenildi.

BARZANİ’DEN PKK İLE ANLAŞMA ÖNERİSİ GELEBİLİR

İran ziyareti sonrasında PJAK meselesinin bir anlaşma sonucu çözüldüğünü söyleyen Barzani, bu meselenin kapandığını ve anlaşmayı bozmanın kolay olmayacağını belirterek, şimdi de PKK sorununu çömeyi hedeflediklerini söylemişti. Barzani’nin bu açıklamalarından yola çıkarak konuyla ilgili bir değerlendirmede bulunan ORSAM Ortadoğu Uzmanı Bilgay Duman, PJAK ile yapılan anlaşmadan bahsedilmesinin bir tesadüf olmadığını ve Kürt yönetiminden üst düzeyde gelen bu açıklamaların bir niyet göstergesi olduğunu savundu. Duman, “Bu noktada Türkiye’yi ziyaret etmesi beklenen Mesut Barzani’nin terör örgütü PKK ile yapılacak bir anlaşmayı somut öneri olarak Türkiye’ye sunması beklenebilir” şeklinde konuştu.

BARZANİ KARTLARINI AÇIK OYNAMALI

Duman, Kuzey Irak’tan Türkiye’ye yönelik olumlu mesajlar gelmesine rağmen, Irak’ın kuzeyinden Türkiye’ye yönelik PKK’nın silahlı eylemlerine devam ettiğine dikkat çekti. Duman, “PKK yandaşları Bölgesel Kürt Yönetimi’nin merkezi Erbil’deki Türkiye Konsolosluğu önünde gösteri düzenlerken, bu gösterilere karşı herhangi bir önlem alınmamakta ve hatta KDP’nin internet sitesinde bu gösteriler yayınlanarak destek verir niteliğe taşınmaktadır. Daha da önemlisi Van’daki depreme ilişkin haberler ‘Kürdistan’ başlığı altında verilmektedir” diye konuştu. Barzani ve yönetiminin kartlarını daha açık oynaması gerektiğine değinen Duman, “Bölge politikası artık küçük ayak oyunlarını kaldırmayacak düzeyde gergin seyretmektedir. Bu nedenle taraflardan birinin atacağı yanlış bir adımını bölgedeki bütün dengeleri derinden sarsacağı öngörülebilir” dedi.

IRAK’A TÜRKİYE’DEN NET MESAJLAR

Barzani’nin Türkiye’ye gerçekleştireceği ziyaret öncesinde, Irak Cumhurbaşkanı Yardımcısı Tarık Haşimi ve Irak’ın kuzeyindeki bölgesel yönetimin eski Başkanı Neçirvan Barzani Ankara’da temaslarda bulunmuştu. Haşimi, Ankara’ya gerçekleştirdiği ziyaret sırasında terör örgütü PKK’ya yönelik sınır ötesi operasyonları desteklediğini belirterek, “PKK’nın saldırıyı Irak topraklarından yaptığı çok açık. Türkiye, Irak topraklarına elbet operasyon yapabilir. Ancak, gerektiği zaman ve sonuç alıncaya kadar. Koordineli bir şekilde” diye konuşmuştu. Ankara ziyareti sırasında “Irak anayasası, topraklarımızdan komşularımıza özellikle Türkiye’ye karşı saldırılara müsaade etmez” ifadelerini kullanan Neçirvan Barzani’ye ise Türkiye net bir mesaj vererek, “Artık kınama değil somut eyleme geçme vakti…” demişti.

ABD İLE DE GÖRÜŞÜLDÜ

Irak’tan yapılan bu önemli ziyaretler sırasında, ABD’li bir heyet de Ankara’yı ziyaret ederek terörle mücadele başlıklı görüşmelerde bulundu. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Selçuk Ünal, ABD Savunma Bakanlığı Uluslararası Güvenlik İşlerinden Sorumlu Bakan Yardımcısı Büyükelçi Alexander Vershbow başkanlığındaki heyetin Ankara’da temaslarda bulunduğunu açıklayarak, Dışişleri’nde yapılan toplantıda MİT ve Genelkurmay’dan yetkililerin hazır bulunduğunu ve ABD heyetinde CIA’den terörle mücadele uzmanın da yer aldığı öğrenildi.